Umut

İnsan bazen bir sabaha uyanmaz, bir ihtimale uyanır...

Perdenin arasından odaya sızan ışık, yalnızca güneş değildir; henüz bitmemiş bir hikâyenin incecik işaretidir. Gece bütün ağırlığıyla insanın üzerine çökmüş, umut dediği şey bir avuç küle dönmüş olsa bile, sabahın kendine has bir terbiyesi vardır. Öyle zalım bir karanlığa sonsuzluk sözü vermez.

Belki insan da bunu öğrenmelidir. Kendi gecelerine inanmamayı.

Çünkü karanlık, insanı en çok sürerken kandırır. İçinde bulunduğun anı sonsuz sanırsın. Bir kapı kapanır, bütün yolların bittiğini düşünürsün. Bir şey olmaz, hiçbir şeyin olmayacağına inanırsın. Bir kez düşersin; yerin, kaderin olduğuna karar verirsin.

Oysa insanın en büyük yanılgısı bugünün hükmünü yarının alnına bir kara kader gibi yazmaktır.

Bugün yenilmiş olabilirsin ama yarının ne getireceğini nasıl olacağını bilemezsin.

Bugün yalnız kalmış olabilirsin ama yalnızlık, hayatının son misafiri değildir.

Bugün bütün çaban boşa gitmiş gibi görünebilir fakat toprak, içine bırakılan tohumu hemen cevaplamaz.

Bazı şeyler sessizce büyür...

İnsan bunu unutuyor.

Çağımız bu lanet dönem sonucu seviyor çabayı değil.

Meyveyi alkışlıyor. Kökün karanlıkta verdiği mücadeleyi görmüyor.

Oysa hiçbir ağaç gökyüzüne yalnızca yukarı doğru büyüyerek ulaşmaz. Önce toprağın karanlığına doğru kök salar.

Belki insanın da yükselişi böyledir. Bazen hayat seni aşağı çekmiyordur. Köklerini derinleştiriyordur. Bunu yaşarken anlamak zordur.

İnsan başına gelen her şeyi bir anlam içinde görmek ister. Neden olmadı? Neden ben? Neden şimdi?

Hayat ise çoğu zaman cevap vermez.

Sadece yaşatır. Ve belki olgunlaşmak, hayatın bütün sorularımıza cevap vermek zorunda olmadığını kabul etmektir.

Bazı yolların anlamı, ancak dönüp arkaya bakınca ortaya çıkar. İnsanın önündeki en büyük mesele başarısızlık değildir zaten. Başarısızlığa verdiği anlamdır.

Bir insan: “Olmadı,” diyebilir.

Bir başkası, “Benden olmaz,” der.

Aradaki fark küçük görünür.

Oysa birinde kapı kapanmıştır. Diğerinde yalnızca bir deneme.

İnsan kendisini başına gelenlerle tanımlamaya başladığında, kendi ruhuna karşı haksızlık eder.

Çünkü bir yenilgi, insanın tamamını anlatamaz.

Bir yanlış karar bütün karakterini. Bir kayıp bütün geleceğini. Bir kötü yıl bütün ömrünü...

İnsan, başına gelenlerden ibaret değildir; başına gelenlerden sonra ne yaptığıyla da insandır. Belki umut tam olarak burada başlar.

Her şey yolundayken gülümsemekte değil. Yol görünmüyorken yürümekte. Çünkü güzel günlere inanmak kolay günlerin meziyeti değildir.

Asıl umut, hiç kimsenin seni desteklemediği yerde hatta kendinin bile butti dediğin yerde içinde küçücük bir sesin:

“Bir daha dene,” demesidir. İşte o ses...

Bazen bir insanın bütün hayatı, kimsenin duymadığı o iki kelimenin üzerinde yükselir.

Bir daha dene.

Belki olmadı çünkü vaktin değildi.

Belki olmadı çünkü hazır değildin.

Belki olmadı çünkü yanlış kapının önündeydin.

Belki de hiçbir “çünkü” yoktu.

Hayat bazen açıklama sunmadan da direnmemizi ister. İnsanın asıl gücü, anlamadığı hâlde devam edebilmesindedir. Çünkü inanç her zaman bilmek değildir. Bazen bilmemenin içinde yürümektir.

Bir köprü düşün. Karşı kıyıyı sis kaplamış. Sen yalnızca ayağının önündeki birkaç tahtayı görebiliyorsun. Hayat çoğu zaman bundan fazlasını göstermiyor. İnsan ise bütün köprüyü görmek istiyor.

Sonunu bilmek.

Düşmeyeceğinden emin olmak.

Başaracağının garantisini almak.

Sonra yürümek.

Ama hayat böyle işlemiyor!

Önce adım istiyor.

Sonra yol beliriyor.

Belki bu yüzden bazı insanlar aynı yerde kalırken bazıları ilerliyor.

Biri korkmadığı için değil.

Korkusuna rağmen ayağını yerden kaldırdığı için.

Cesaret bazen büyük bir kahramanlık değildir.

Bazen ertesi sabah yeniden masaya oturmaktır.

Bir kez daha çalışmak.

Bir kez daha başvurmak.

Bir kez daha öğrenmek.

Kimse görmezken bir kez daha denemek.

İnsanların alkışladığı zaferlerin arkasında, kimsenin görmediği binlerce sessiz tekrar vardır.

Başarı çoğu zaman gürültüyle gelmez.

Sessizce birikir.

Bir damlanın taşı aşındırması gibi.

Her gün biraz daha, biraz daha, biraz daha...

Sonra dışarıdan bakan biri:

“Bir anda oldu,” der.

Oysa insan bilir.

Hiçbir şey bir anda olmamıştır.

Bazı mucizelerin adı, yeterince uzun süre vazgeçmemektir.

Belki hayat da en çok inat edenleri sever.

Ama burada sözünü ettiğim inat, dünyaya yumruk sıkmak değil kendi karanlığına teslim olmamaktır. Bir kez daha güneşe dönmektir yüzünü. İçinde hiçbir bahar belirtisi yokken bile toprağını terk etmemektir. Çünkü insanın içinde de mevsimler vardır. Bazı dönemler kış uzar. Ne yaparsan yap bir şey yeşermez.

Çalışırsın.

Olmaz.

Beklersin.

Gelmez.

Umut edersin.

Gecikir.

Tam o zaman insan kendisini başarısız sanmaya başlar.

Oysa kış, ağacın başarısızlığı değil hayatın bir parçasıdır.

Ağaç şubat ayında çiçek açmadığı için kendisinden utanmaz.

Toprak, kar altında kaldığı için verimsiz olduğuna karar vermez.

Doğa acele etmez.

Yalnızca insan, kendi hayatına takvim tutup geciktiğini düşünür.

Yirmisinde bunu, otuzunda şunu yapmalıydım.

Şimdi burada olmalıydım.

Herkes ilerledi. Ben kaldım!

E belki kalmadın...

Belki başka bir ritimde yürüyorsun.

İnsanların en büyük mutsuzluklarından biri, kendi mevsimini başkasının takvimine göre değerlendirmesidir.

Bir başkasının baharı, senin kışını değersiz yapmaz.

Birinin erken açması, senin hiç açmayacağın anlamına gelmez.

Her çiçeğin baharı aynı gün gelmez.

Bunu bilmek insana derin bir ferahlık verir.

Çünkü umut bazen geleceğin güzel olacağına inanmak değil, henüz gelmemiş olmasıyla barışabilmektir.

İnsan çoğu zaman hayatı hızlandırmak ister.

Sonucu ister.

Başarıyı.

Sevildiğini bilmeyi.

Güvende olmayı.

Her şeyin düzene girmesini...

Ama hayat olgun meyveyi acele edene vermez.

Bazı nimetler gecikmenin içinde hazırlanır. Belki insan da beklerken hazırlanıyordur. Bunu kimse söylemez. Çünkü beklemek dışarıdan hareketsizlik gibi görünür.

Oysa insanın içinde bazen en büyük dönüşümler sessizlikte olur.

Bir gün aynı olaya eskisi kadar üzülmediğini fark edersin.

Bir zamanlar seni kıran söz artık sana yetişemez.

Önceden korktuğun şeyin korkmaya değmeyecek bir şey olduğunu görürsün.

Bir kapının kapanması seni eskisi kadar yıkmaz.

İşte büyümek budur biraz. Boyunun uzaması değil.

Dünyanın sana ulaşabileceği yerlerin azalması.

Umut da böyle olgunlaşır.

Çocukken umut, istediğin şeyin olacağına inanmaktır.

Büyüdükçe öğrenirsin:

Umut, istediğin şey olmasa bile kendini kaybetmeyeceğine inanmaktır.

Bu çok başka bir güçtür.

Çünkü hayat her istediğini vermeyebilir.

Ama insan, hayatın vermediklerinden daha büyük bir ruh inşa edebilir.

Belki gerçek başarı da yalnızca bir hedefe ulaşmak değildir.

Başaramadığın günlerde kim olduğundur.

Kimse seni alkışlamadığında çalışmaya devam ediyor musun?

Sonuç alamadığında emeğine sadık kalabiliyor musun?

Bir kere düştüğünde dünyanın sana borçlu olduğunu düşünüp yere mi yapışıyorsun yoksa dizindeki tozu silkip yarayı umursamayıp yeniden mi kalkıyorsun?

İnsanın kaderi bazen düştüğü yerden değil, kalkmaya karar verdiği yerden başlar.

Düşmek utanılacak bir şey değildir.

Yerde kalmayı kader sanmak tehlikelidir.

Çünkü başarısızlık bir duvar olmak zorunda değildir.

Bazen yalnızca yön değiştiren bir tabeladır.

Bazen sana:

“Buradan değil,”

der.

Hepsi bu.

Biz ise bunu:

“Hiçbir yerden değil,”

diye tercüme ederiz.

İnsanın kendisine yaptığı en büyük kötülüklerden biri budur:

Bir kapının hayır cevabını bütün hayata mal etmek.

Oysa hayatın bin kapısı vardır.

Sen yalnızca birini çaldın.

Belki başarının kendisi bile düşündüğümüz şey değildir.

İnsanlar başarıyı çoğu zaman varılan yerle ölçer.

Oysa bazı insanların en büyük başarısı, vazgeçebilecek kadar yorulduğu hâlde devam etmiş olmasıdır.

Kimse madalya takmaz bunun için.

Kimse fotoğrafını çekmez.

Ama insan bilir.

O sabah yatağından kalkmak bir zaferdi.

O gün tekrar çalışmak.

Bir başvuru daha yapmak.

Bir sayfa daha okumak.

Bir borcu daha ödemek.

Bir kötü düşünceye daha:

“Hayır,” demek.

Hayatın büyük zaferleri bazen dışarıdan çok küçük görünür. Çünkü ruhun savaşları sessizdir ve insan bazen kendi savaşının tek şahididir. Belki tam da bu yüzden kendisine karşı daha merhametli olmalıdır.

Merhamet etmek vazgeçmek değildir.

Kendine acımak hiç değildir.

Kendine merhamet, yaralı bir askere:

“Yürümek zorundasın ama önce yaranı saralım,” diyebilmektir.

İnsan kendisini sürekli kırbaçlayarak güçlü olmaz.

Bazen dinlenerek.

Bazen susarak.

Bazen yeniden toparlanarak.

Sonra bir sabah gelir.

Her şey değişmemiştir.

Borç hâlâ oradadır.

Sorun çözülmemiştir.

Yol hâlâ uzundur.

Ama sen değişmişsindir.

Perdeyi açarsın.

Güneş odanın içine düşer.

Ve uzun zamandır ilk kez yalnızca dışarısı aydınlanmaz.

Gözlerin de güneş açar.

İşte insanın yeniden doğuşu bazen böyle sessiz olur.

Davullar çalmaz.

Kimse fark etmez.

Sadece içinden bir cümle geçer:

“Ben bunu aşacağım.”

Belki aşamazsın hemen.

Belki yine düşersin.

Ama artık başka türlü düşersin.

Çünkü bir insanın içinde yeniden ayağa kalkabileceğine dair inanç doğdu mu, düşmek eski anlamını kaybeder.

Umut, düşmeyeceğine inanmak değildir; her düştüğünde senden hâlâ kalkacak birinin kalacağına inanmaktır.

İnsan kendisine bunu borçludur.

Çünkü hayat bir kez verilir.

Ve insanın kendi ihtimallerine erkenden sırt çevirmesi, kendisine karşı işleyebileceği en büyük haksızlıklardan biridir.

Belki senden çok daha yetenekli insanlar vardır.

Daha şanslı olanlar.

Daha erken başlayanlar.

Daha kolay yollar bulanlar.

Torpilliler, referans sahipleri...

Bunların hepsi mümkün!

Ama hayatın bazı kapıları yetenekten önce sabrı ölçer. Çünkü yetenek insanı başlatabilir. İnat sürdürebilir. Bazı insanlar senden daha güçlü değildir; yalnızca senden bir kez daha denemiştir. Bu yüzden insanın rakibi her zaman dışarıdaki insanlar değildir.

Bazen dün vazgeçen kendisidir.

Bugün ondan bir adım ileri gidebilmek yeterlidir.

Bir sayfa daha.

Bir adım daha.

Bir deneme daha.

Küçük şeyleri küçümsememek gerekir.

Nehirler de seller de bir damladan başlar.

İnsanların yıllar sonra “hayatımı değiştirdi” dediği şeyler, çoğu zaman yaşandığı gün son derece sıradandır.

Bir karar.

Bir telefon.

Bir kitap.

Bir sabah erken kalkmak.

Bir gün vazgeçmemek.

Kader bazen büyük kapılardan girmez.

Küçük alışkanlıkların arasından sızar.

Belki bu yüzden güzel günleri yalnızca beklememek gerekir.

Biraz da hazırlamak.

Umut, koltuğa oturup mucize beklemek değildir.

Toprağı sürüp yağmura güvenmektir.

Emek, teslimiyet, çaba ve inanç...

Sen elinden geleni yaparsın.

Hayat gerisini kendi zamanında getirir.

Bazen getirir.

Bazen getirmez.

Ama sen değişirsin.

Bellki bazı yolların ödülü sonunda bulduğun şey değil, yürürken dönüştüğün insandır.

İnsan bir hedef uğruna yola çıkar.

Yol ona sabrı öğretir.

Kaybetmeyi.

Beklemeyi.

Kendine inanmayı.

Kimin yanında olduğunu.

Kimin olmadığını.

Neye gerçekten ihtiyaç duyduğunu.

Sonra gün gelir, istediği şeye ulaşamasa bile başladığı yerdeki insan değildir artık.

Belki hayatın gizli cömertliği de budur.

Bize bazen istediğimizi vermez.

Ama onu isterken ihtiyacımız olan kişiye dönüşmemizi sağlar.

Yine de insan güzel günlere inatla, hınçla inanmalı. Hatta bazen hiçbir mantıklı sebebi yokken inanmalı. Çünkü insan yalnızca gerçeklerle yaşayamaz. İhtimallere de ihtiyaç duyar. Henüz olmayan şeylere. Bir gün iyileşeceğine. Bir gün borcun biteceğine. Bir gün o kapının açılacağına.

Bir gün kendine bakıp:

“İyi ki vazgeçmemişim,” diyeceğine.

Belki o gün sandığından daha yakındır.

Belki değildir.

Bilmiyoruz.

Ama bilmek zorunda da değiliz.

Çünkü insanın görevi yarını garanti etmek değildir.

Bugünün elinden tutmaktır.

Bugün yapabileceğini yapmak.

Sonra yarına biraz ışık bırakmak.

Umut bundan daha büyük bir şey olmak zorunda değil.

Karanlık bir odada küçücük bir pencere.

Bazen bütün geceyi yenmeye yetmez.

Ama sabahın nereden geleceğini gösterir.

Ve insanın içinde açık bir pencere kaldığı sürece hiçbir karanlık kazanmış sayılmaz.

O yüzden hayat bazen üzerine bütün kapıları kapatsa bile bir pencere ara.

Bulamazsan kendin aç.

Yorulursan otur.

Ama yolun ortasında ev kurma.

Ağlarsan ağla.

Ama gözyaşlarını geleceğin üzerine perde yapma.

Kaybettiysen yasını tut.

Ama kaybettiğin şeyin yanına kendini de bırakma.

Başaramadıysan yeniden öğren.

Başlayamadıysan yeniden hazırlan.

Geç kaldığını düşünüyorsan yine de yola çık.

Çünkü insan bazen tam “artık çok geç” dediği yerde kendi hayatına yetişir.

Ve unutma:

Gece, güneşi yenmiş gibi görünür her akşam.

Sonra sabah olur.

Belki umut dediğimiz şey biraz da bunu bilmektir.

Karanlığın ne kadar sürdüğünü değil, her karanlık gecenin bir sabahı olduğunu hatırla.

Bir gün gözlerin yeniden güneş açacak.

Belki aynı sokakta yürüyeceksin.

Aynı gökyüzünün altında.

Ama dünya sana başka görünecek.

Çünkü bazen dünya değişmez.

İnsanın dünyaya baktığı yer değişir.

Ve o gün geriye dönüp bugününe baktığında, bütün bu yorgunluğun içinden sana doğru yürüyen birini göreceksin.

Kendini.

Düşmüş.

Yorulmuş.

Bazen ağlamış.

Bazen hiçbir şeye inanmamış.

Ama yine de yürümüş.

İşte belki o zaman başarının en güzel tarifini anlayacaksın:

Başarmak, hiç yenilmemek değildir.

Kendinden vazgeçmemeyi öğrenmektir.

Bazı insanlar hayatı kazanmaz.

Hayata rağmen kendilerini kaybetmezler.

Ve belki en büyük zafer budur.

Günün sonunda insanın elinde her zaman büyük cevaplar bulunmaz.

Bazen yalnızca küçük bir inanç kalır:

Yarın başka olabilir.

Ben başka olabilirim.

Henüz söyleyecek sözlerim var....

İşte o inancı koru o senin kıvılcımın.

Çünkü bir kıvılcım, karanlığın tamamını aydınlatamayabilir.

Ama karanlığın mutlak olmadığını ispat eder.

Ve bazen insanın yeniden başlaması için bundan fazlası gerekmez.

Güneş her sabah gökyüzüne doğar.

Ama bazı sabahlar asıl doğması gereken yer, insanın gözleridir. Güneşle beraber gözlerinin doğması dileğiyle.

Kürşat Taşdemir